Željeznice RS završile godinu sa 32 miliona KM gubitka
Željeznice Republike Srpske završile su 2025. godinu sa gubitkom od 32,1 milion konvertibilnih maraka, navodi se u finansijskom izvještaju ove kompanije.
Sadržaj
Finansijski rashodi kompanije, prvenstveno zbog rasta troškova kamata na kredite, povećani za gotovo tri miliona maraka u odnosu na godinu ranije.
Istovremeno, prihodi od osnovne djelatnosti su smanjeni, a ukupne finansijske obaveze dostigle su gotovo 30 miliona KM, uprkos višegodišnjem procesu restrukturisanja koji je trebalo da stabilizuje poslovanje kompanije.
Izvještaji za 2025. godinu pokazuju da jedno od najvećih javnih preduzeća u Republici Srpskoj i dalje posluje sa ozbiljnim finansijskim poteškoćama, dok rast troškova zaduženja postaje jedan od ključnih faktora koji utiču na poslovni rezultat.
Prema podacima iz bilansa uspjeha, Željeznice Republike Srpske ostvarile su ukupne prihode od 85,1 milion KM, dok su rashodi dostigli 117,2 miliona KM, što je rezultiralo minusom većim od 32 miliona maraka.
Međutim, detaljniji uvid u Napomene uz finansijske izvještaje pokazuje da se iza konačnog rezultata kriju mnogo ozbiljniji problemi od samog gubitka iskazanog na kraju godine.
Kamate postale jedan od najvećih pojedinačnih problema
Najveća promjena u odnosu na prethodnu godinu zabilježena je kod finansijskih rashoda, odnosno troškova koji se uglavnom odnose na servisiranje postojećih kreditnih obaveza.
– Finansijski rashodi u 2025. godini iznose 3.488.219 KM i veći su za 2.887.043 KM u odnosu na isti period prethodne godine. Najznačajnije povećanje odnosi se na rashode kamata po osnovu kredita u inostranstvu, koji su značajno porasli usljed promjene uslova finansiranja i obračuna kamata tokom izvještajnog perioda – navodi se u u dokumentu koji je pratio finansijske izvještaje.
Ovaj podatak pokazuje da su troškovi kamata tokom samo jedne godine porasli gotovo šest puta, što predstavlja jedno od najvećih pojedinačnih povećanja bilo koje stavke rashoda u finansijskom izvještaju kompanije.
Prihodi od osnovne djelatnosti padaju
Iako je proces restrukturisanja Željeznica Republike Srpske pokrenut prije nekoliko godina sa ciljem smanjenja troškova i povećanja finansijske održivosti, podaci iz izvještaja pokazuju da prihodi od osnovne djelatnosti nisu pratili očekivani trend rasta.
– Prihodi od pruženih usluga u 2025. godini iznose 31.317.166 KM i manji su za 1.127.379 KM u odnosu na prethodnu godinu. Smanjenje prihoda najvećim dijelom odnosi se na pružene usluge na tržištu Federacije Bosne i Hercegovine, dok su prihodi ostvareni na ostalim tržištima zadržani na približno istom nivou – navedeno je u izvještajima.
Da javna podrška i dalje ima značajnu ulogu u poslovanju kompanije pokazuje i struktura ostalih poslovnih prihoda.
– Ostali poslovni prihodi iznose 16.732.283 KM i odnose se na prihode od premija, subvencija, donacija, refundacija i drugih oblika podrške koji su evidentirani u skladu sa važećim računovodstvenim standardima i propisima Republike Srpske.
Drugim riječima, značajan dio prihoda koji se pojavljuje u bilansu nije rezultat komercijalne aktivnosti preduzeća, nego različitih oblika podrške koji omogućavaju održavanje sistema.
Koliko je situacija U Željeznicama alarmantna pokazuje i činjenica da je Vlada Republike Srpske donijela danas odluku da poveća grant za ovo preduzeće na 35 miliona maraka.
Pored rasta kamata, izvještaji pokazuju i značajno povećanje finansijskih obaveza.
Podaci iz bilansa pokazuju da su ukupne finansijske obaveze krajem 2025. godine iznosile više od 29 miliona KM, dok su godinu ranije bile znatno niže.
U jednom dijelu Napomena navodi se:
– Društvo je izvršilo reklasifikaciju dijela dugoročnih kreditnih obaveza čije dospijeće nastupa u periodu kraćem od dvanaest mjeseci, te su iste evidentirane u okviru kratkoročnih finansijskih obaveza, u skladu sa zahtjevima Međunarodnih računovodstvenih standarda.
Sama kompanija upozorava na rizike
Možda najzanimljiviji dio dokumenta nalazi se u poglavlju koje se odnosi na upravljanje rizicima gdje uprava navodi da rizik likvidnosti predstavlja rizik da Društvo neće biti u mogućnosti da blagovremeno izmiruje svoje finansijske obaveze po njihovom dospijeću.
– Upravljanje rizikom likvidnosti podrazumijeva održavanje dovoljnog nivoa novčanih sredstava, obezbjeđenje adekvatnih izvora finansiranja i kontinuirano praćenje planiranih i stvarnih novčanih tokova – navedeno je u izvještaju Željeznica.
U istom poglavlju stoji i da su Željeznice Republike Srpske izložene su riziku promjene kamatnih stopa, s obzirom na to da dio kreditnih obaveza ima promjenjivu kamatnu stopu, zbog čega promjene na finansijskom tržištu mogu imati značajan uticaj na buduće troškove finansiranja Društva.
GERILA
